Bạn chép bài theo dòng, từ trên xuống dưới. Nhưng cái đầu không cất kiến thức kiểu đó — nó cất theo nhánh. Bài này chỉ cách vẽ lại cho khớp.
Nhắm mắt lại, nhớ đường từ nhà tới trường.
Bạn vừa nhớ ra cái gì? Chắc là một hình: cái ngã tư, hàng cây, cái quán ở góc đường, chỗ hay tắc.
Bạn không nhớ theo kiểu: “bước 1: ra khỏi cổng. Bước 2: rẽ trái. Bước 3: đi thẳng 400 mét…”
Nhưng mở vở ra mà xem. Vở bạn trông y như cái danh sách bước 1, bước 2, bước 3 kia.
Bạn không quên bài vì dốt. Bạn quên vì đang cất đồ sai kiểu.
Đầu người nhớ rất khoẻ hai thứ: hình ảnh và mối liên hệ. Vở chép theo dòng thì vứt bỏ cả hai. Bản đồ tư duy chỉ đơn giản là ghi bài đúng cái kiểu mà đầu bạn vốn dùng.
Giấy trắng, xoay ngang. Bút màu nếu có, không có cũng chẳng sao.
Không phải góc trên bên trái. Chính giữa. Viết to, khoanh tròn lại. Vẽ thêm một hình nhỏ cạnh nó nếu nghĩ ra.
Mỗi nhánh là một ý lớn. Ít thôi — quá sáu nhánh là đầu bắt đầu rối.
Đây là luật quan trọng nhất, và cũng là luật bị phá nhiều nhất. Ghi “nguyên nhân”, đừng ghi “những nguyên nhân chính dẫn đến sự kiện”.
Vẽ xấu càng tốt — hình xấu lại dễ nhớ hơn hình đẹp, vì nó buồn cười.
Vì khi viết từ trên xuống, bạn bị buộc phải quyết định thứ tự ngay từ đầu — mà lúc mới học thì bạn chưa biết cái gì quan trọng hơn cái gì.
Bắt đầu từ giữa thì bạn thêm nhánh ở đâu cũng được, lúc nào cũng được. Trang giấy lớn dần theo hiểu biết của bạn.
Để bạn thấy nó trông ra sao trước khi cầm bút.
Gõ chủ đề và các nhánh. Nhớ luật: mỗi nhánh 1–3 chữ thôi.
Nhìn cái bản đồ vừa hiện ra mà xem. Cả bài học nằm gọn trong một cái nhìn — không phải lật ba trang vở.
Đó chính là điểm mạnh thật sự: bản đồ tư duy không giúp bạn chép nhanh hơn. Nó giúp bạn nhìn thấy cả bài cùng một lúc.
Chép cả câu vào nhánh. Làm thế là hỏng hết ý nghĩa.
Vẽ bản đồ mà chép cả câu thì không còn tác dụng gì.
Vì cái làm bạn nhớ không phải hình vẽ đẹp — mà là việc bạn bị buộc phải rút gọn. Muốn rút một đoạn dài xuống còn hai chữ, bạn phải hiểu nó trước đã. Cái công đoạn rút gọn đó chính là lúc bạn học.
Nó không phải cây đũa thần. Có chỗ hợp, có chỗ không.
1. Đọc bài một lần. 2. Gấp sách, vẽ bản đồ từ trí nhớ. 3. Mở sách bổ sung bằng bút màu khác. 4. Nhìn bản đồ và giảng lại cho đứa lớp 3 tưởng tượng.
Bốn bước đó gộp cả ba kỹ thuật lại, mất chừng hai mươi phút, và ăn đứt hai tiếng đọc lại.